Dizek ve anahtarlar

Çizgiler, aralar ve nota adları

Müzik bir dizek üzerine yazılır: beş çizgi ve aralarında dört ara. Notalar ya çizginin üzerinde (çizgi notanın ortasından geçer) ya da arada durur. Nota ne kadar yukarıdaysa sesi o kadar incedir.

Notaların yedi adı vardır: Do Re Mi Fa Sol La Si, sonra adlar yeniden başlar. Dizekte yukarı çıktıkça her çizgi ve her ara bir sonraki notadır.

Sol anahtarı

Dizeğin başındaki anahtar hangi notanın nerede olduğunu söyler. Sol anahtarı alttan ikinci çizginin etrafında kıvrılır ve bu çizgi Sol notasıdır. Adını da buradan alır.

• Çizgiler, aşağıdan yukarıya: Mi Sol Si Re Fa.
• Aralar, aşağıdan yukarıya: Fa La Do Mi.

Fa anahtarı

Fa anahtarı kalın sesler için kullanılır. İki noktası alttan dördüncü çizginin iki yanında durur ve bu çizgi Fa notasıdır. Adını da buradan alır.

• Çizgiler, aşağıdan yukarıya: Sol Si Re Fa La.
• Aralar, aşağıdan yukarıya: La Do Mi Sol.

Orta Do

Orta Do, piyanonun ortasına yakın olan Do'dur. İki dizeğin arasında, ek çizgi denen kısa bir çizginin üzerinde durur:

• sol anahtarında dizeğin bir ek çizgi altında;
• fa anahtarında dizeğin bir ek çizgi üstünde.

İpucu: herhangi bir notayı adlandırmak için bildiğiniz bir notadan başlayın (sol anahtarında Sol, fa anahtarında Fa ya da orta Do) ve her çizgi ve ara için bir nota yukarı ya da aşağı sayın.

Orta Do'dan saymak

Nota adları her sekiz notada bir yeniden gelir: Do Re Mi Fa Sol La Si Do. Aynı adı taşıyan ve sekiz nota uzaklıktaki iki nota arasında bir oktav vardır: yukarıdaki aynı notadır, sadece daha incedir.

Bu yüzden bir dizekte birden fazla Sol vardır. Hangisi olduğunu söylemek için orta Do'dan sayın: orta Do'nun üstündeki ilk Sol, sol anahtarlı dizeğin ikinci çizgisindedir; bir oktav yukarıdaki orta Do'nun üstündeki ikinci Sol ise dizeğin hemen üstündeki aradadır. Aşağı inerken de aynısı geçerli: orta Do'nun altındaki ilk Sol, fa anahtarlı dizeğin en üst arasıdır.